Ẩn sau những dòng tít báo, xa rời các thành phố và nhịp sống hối hả hiện đại, một Iran khác vẫn tồn tại với những phiến đá, khói bụi, ánh sáng núi non và sự lao động thầm lặng của cuộc sống thường nhật.
Có một Iran mà thế giới hiếm khi chú ý đến.
Không hẳn vì nó bị che giấu, mà vì nó không phù hợp với nhịp độ chú ý hiện đại. Nó không xuất hiện như một lời cảnh báo. Nó không đột ngột phá vỡ nhịp sống thường nhật với sự khẩn cấp. Nó không nói bằng ngôn ngữ của sự leo thang, chiến lược, khủng hoảng hay phô trương. Thay vào đó, nó tồn tại trong những buổi sáng dài, trên những con đường dốc, trong những chiếc ấm đồng, trong những bức tường được sửa chữa bằng tay, trong những mái nhà được dùng làm đường phố, trong những căn phòng được đục vào đá, và trong những bữa tối được nấu trên cùng những bếp lửa đã sưởi ấm các gia đình hàng thế kỷ trước.
Đây là Iran đằng sau những dòng tiêu đề báo chí.
Iran của Kandovan, nơi các gia đình vẫn sống bên trong những hốc đá núi lửa được khoét thành nhà. Iran của Masuleh, nơi mái nhà của nhà này lại là con phố của nhà khác. Iran của Uraman Takht, nơi những ngôi nhà bằng đá vôi mọc lên như những bậc thang từ chính ngọn núi. Iran của Abyaneh, nơi những bức tường màu đỏ sắt càng cứng lại sau mỗi cơn bão. Iran của Meymand, nơi những hang động được chạm khắc bằng tay vẫn còn giữ lửa mùa đông. Iran của Makhunik, được xây dựng thấp xuống lòng đất như thể muốn hòa mình vào đó. Iran của Palangan, nơi những dòng suối cá hồi chảy qua khu định cư trong hẻm núi và khói chiều từ từ lắng xuống không khí thung lũng.
Đó là một Iran với sự trường tồn đáng kinh ngạc.
Và đó là điều khiến nó trở nên cảm động. Không chỉ đơn giản vì nó đẹp, dù đúng là vậy. Không chỉ đơn giản vì nó cổ kính, dù đúng là vậy. Mà là vì nó vẫn còn người sinh sống. Vẫn còn được chạm vào. Vẫn còn được sưởi ấm. Vẫn còn được sửa chữa. Vẫn còn được nấu nướng. Vẫn còn được bước đi. Vẫn còn được thừa kế.
Bất chấp những ồn ào xoay quanh Iran trong nhận thức toàn cầu, nơi đây vẫn tồn tại một nhịp sống khác: tĩnh lặng, kiên cường và lâu đời hơn hầu hết mọi thứ mà thế giới hiện đại biết đến.
Khoảng cách giữa một tiêu đề và một ngôi nhà
Chiến tranh có thể cảm thấy gần gũi trên bản đồ nhưng lại xa vời đến không tưởng trong căn bếp.
Đó có lẽ là một trong những chân lý sâu sắc nhất len lỏi qua những ngôi làng này. Xa rời kinh đô, xa rời ngôn ngữ quân sự, xa rời vòng xoáy của truyền thông hiện đại, cuộc sống vẫn bị chi phối bởi những nhu cầu cấp thiết xưa cũ. Phải làm bánh mì. Phải cho gia súc ăn. Phải gánh nước suối. Phải nhóm lửa trước khi trời trở lạnh. Phải phơi khô trái cây cho mùa đông. Phải ninh súp đủ lâu để làm ấm đá. Phải gọi trẻ con về nhà trước khi trời tối.
Ở những nơi như thế này, xung đột có thể tồn tại ở đâu đó ngoài dãy núi, ngoài màn hình tivi, ngoài thành phố gần nhất, ngoài chân trời chính trị. Nó có thể là có thật. Nó có thể quan trọng. Nhưng nó vẫn chưa thay thế được cấu trúc cuộc sống thường nhật.
Và cuộc sống thường nhật có sức mạnh rất lớn.
Đó chính là điều mà bộ phim tài liệu hiểu rất rõ. Phim mở đầu bằng một thách thức đối với nhận thức: thứ trông từ xa như một gò đất cằn cỗi hóa ra lại có người sinh sống, ấm áp, ấm cúng, tràn đầy sức sống. “Nhưng không, đây là Iran,” người dẫn chuyện nói, chuyển hình ảnh từ sự trống rỗng sang sự hiện hữu. Bên trong những tòa tháp đá đó, người dân “vẫn đang nấu bữa tối nay,” giống như họ đã làm suốt hàng thiên niên kỷ.
Câu đó chứa đựng toàn bộ logic cảm xúc của bộ phim.
Không phải phủ nhận. Không phải trốn chạy lãng mạn. Mà là thừa nhận.
Nhận thức rằng sự sống vẫn có thể tiếp diễn ở những nơi mà thế giới đã thu nhỏ thành những biểu tượng. Nhận thức rằng lịch sử không chỉ là câu chuyện về các quốc gia và xung đột, mà còn là câu chuyện về những mái ấm gia đình, những ngưỡng cửa, những bức tường, những con đường, những công thức nấu ăn và những cử chỉ lặp đi lặp lại. Nhận thức rằng đối với nhiều người, những sự thật cốt lõi của sự tồn tại vẫn gắn bó chặt chẽ với địa phương: thời tiết, nước, thức ăn, gia đình, đá, lửa.
Một giọng nói chuyển động như máy quay phim, và một máy quay phim chuyển động như ký ức.
Những gì làm cho IRAN: Cuộc sống làng quê ẩn khuất mà chẳng ai nhắc đến Điều khiến nó gây ấn tượng không chỉ là những gì nó thể hiện, mà còn là cách nó truyền tải thông điệp.
Lời kể chậm rãi, giàu tính miêu tả và đậm chất nghệ thuật. Nó không vội vã đưa người đọc từ chi tiết này sang chi tiết khác. Nó dừng lại, lắng đọng và chồng chất nhiều lớp chi tiết. Nó sử dụng những đặc điểm vật chất cụ thể để tạo nên sự chân thực về mặt cảm xúc: những bức tường dày sáu feet, trần nhà đen kịt, những lối đi hẹp, những cánh cửa thấp, suối khoáng, lửa đốt bằng gỗ óc chó, trái cây phơi khô, mì làm thủ công, gờ đá, đồ dùng bằng đồng. Giọng văn mang tính văn chương nhưng không khoa trương. Nó chú tâm hơn là phô trương. Nó cho phép địa chất và cuộc sống gia đình cùng tồn tại trong một câu.
Hết lần này đến lần khác, kịch bản xóa nhòa khoảng cách giữa kiến trúc và cuộc sống thường nhật. Một ngôi nhà không bao giờ chỉ đơn thuần là một công trình kiến trúc; nó là một bản hòa tấu của những chuyển động được kế thừa. Một bức tường không chỉ là một bức tường; nó là minh chứng cho khí hậu, sự thích nghi, lao động và thời gian. Nhà bếp không chỉ đơn giản là nơi chuẩn bị thức ăn; nó là nơi ngôn ngữ, ký ức và thói quen được truyền lại giữa các thế hệ.
Hiệu ứng này vừa mang tính thân mật, vừa bao quát cùng một lúc.
Đây là lối kể chuyện tài liệu như một sự hé lộ chậm rãi. Nó không bảo người xem phải nghĩ gì mà hướng dẫn người xem nên nhìn vào đâu. Nhìn vào bồ hóng không phải như bụi bẩn, mà như một kho lưu trữ. Nhìn vào mái nhà không phải như mái nhà, mà như một mảnh đất công cộng chung. Nhìn vào ngưỡng cửa, không chỉ đơn thuần là lối vào, mà như một sự hòa hợp giữa khí hậu và phong tục. Nhìn vào đá không phải như một phông nền vô tri, mà như một cộng tác viên trong sự sinh tồn của con người.
Phong cách đó là yếu tố cốt lõi của câu chuyện. Bộ phim từ chối sự phô trương để làm nổi bật sức chịu đựng.
Kandovan: Bữa tối bên trong tảng đá
Có lẽ Kandovan là hình ảnh sẽ lưu lại trong tâm trí mọi người lâu nhất.
Từ xa, ngôi làng trông gần như không thể tin nổi: những khối đá hình nón nhô lên từ thung lũng như những tòa tháp bị phong hóa. Nhưng bên trong những khối đá ấy, cuộc sống sinh hoạt diễn ra với sự bình yên đến lạ thường. Các gia đình sống trong những ngọn núi lửa được hình thành qua thời gian bởi dung nham, tro bụi, gió và mưa. Toàn bộ ngôi nhà được bố trí bên trong những bức tường dày gần 1,8 mét. Lò sưởi được khoét trực tiếp vào sàn đá. Những lối đi hẹp bên trong nối các phòng với nhau. Khói bốc lên từ các lỗ thông hơi trên đỉnh khi lửa được đốt vào buổi sáng.
Bộ phim tập trung vào những chi tiết biến khung cảnh từ kỳ quan thành một không gian ấm cúng.
Trẻ em nô đùa giữa các buồng. Những người lớn tuổi ngồi bên những ô cửa được chạm khắc, ngắm nhìn ánh sáng chuyển động trên sườn đồi đối diện. Trà được pha trên than hồng trong những chiếc bình đồng dường như thuộc về chính hang động. Người kể chuyện mô tả trần nhà bị phủ đen bởi lớp muội than qua nhiều thập kỷ không phải là dấu hiệu của sự bỏ bê, mà là "dấu ấn tích lũy" của những bữa ăn được nấu ở đó, một kho lưu trữ gia đình được viết bằng khói.
Câu nói đó là một trong những câu hay nhất của bộ phim tài liệu vì nó thể hiện cách bộ phim nhìn nhận thế giới. Không có gì ở đây là lạc hậu theo nghĩa coi thường. Không có gì bị giản lược thành sự kỳ quặc. Mọi thứ đều được diễn giải thông qua sự liên tục, thích nghi và trí tuệ.
Và đó cũng là một phần ý nghĩa lớn hơn của bài báo: trái ngược với những giả định của cái nhìn hiện đại, những ngôi làng này không đại diện cho sự lạc hậu. Chúng đại diện cho kiến thức sâu sắc về cách sống ở một nơi trong thời gian rất dài.
Masuleh: nơi mái nhà hòa làm đường phố
Ở Masuleh, ngọn núi quyết định tất cả.
Độ dốc quá lớn khiến cho quy tắc quy hoạch đô thị thông thường không còn phù hợp. Các ngôi nhà được xếp chồng lên nhau theo kiểu bậc thang, sao cho mỗi mái nhà tạo thành lối đi cho tầng trên. Kết quả là kiến trúc trở thành một phần của không gian chung. Đường phố và mái nhà trở thành một. Việc di chuyển trong làng đồng nghĩa với việc di chuyển qua không gian sinh hoạt của người khác. Sự riêng tư và cộng đồng ở đây không phải là đối lập; chúng được đan xen vào nhau thông qua thiết kế.
Bộ phim đã thể hiện điều này một cách tuyệt vời.
Một đứa trẻ chạy ngang mái nhà hàng xóm như thể đó là sân chơi, bởi vì trên thực tế nó đúng là như vậy. Một người phụ nữ phơi quần áo bên cạnh ống khói nhà của gia đình bên dưới. Những người đàn ông dừng lại bên những bức tường chung để trò chuyện. Sương mù giăng mắc trong những con hẻm nhỏ. Mùi súp nấu với rau thơm, đậu lăng, rau bina và mì tự làm thoang thoảng trong không khí lạnh.
Trong phim có một câu thoại nói rằng ngọn núi không làm gián đoạn cuộc sống thường nhật ở đây. Nó sắp xếp cuộc sống ấy.
Điều đó hoàn toàn đúng. Và nó đúng ở nhiều khía cạnh rộng lớn hơn cả kiến trúc. Khu định cư dạy cho chúng ta một thế giới quan. Bạn không san phẳng sườn đồi. Bạn học cách hòa nhập với độ dốc của nó. Bạn không đòi hỏi mảnh đất trở nên dễ canh tác hơn. Bạn xây dựng một cuộc sống thừa nhận những gì mảnh đất cho phép.
Palangan: một ngôi làng nằm giữa những vách đá của hẻm núi.
Palangan nằm trên hai vách đá đối diện nhau, bên dưới là một con sông và các mạch nước khoáng cung cấp nước cho các kênh rạch trong khu định cư.
Tóm lại, câu chuyện nghe có vẻ khó tin. Trên màn ảnh, nó gần như mang tính huyền thoại. Nhưng bộ phim tài liệu lại đặt nó vào bối cảnh đời thường. Phụ nữ xuống lấy nước suối và dừng chân ở các hộ gia đình khác trên đường đi. Đàn ông trở về với cá hồi từ các kênh nước lạnh. Cá được nướng trên than gỗ óc chó ở các bậc thềm nơi các gia đình quây quần ngoài trời. Mùi khói gỗ và cá sông thoang thoảng khắp hẻm núi trước khi bữa ăn bắt đầu.
Và rồi còn cả âm thanh nữa.
Người ta nhâm nhi trà bên bờ nước, nơi những giọng nói phải ghé sát lại mới nghe rõ được giữa dòng chảy. Những bài thơ trữ tình của người Kurd vang vọng ra ngoài, dội vào vách đá đối diện, rồi quay trở lại, mang dấu ấn của ngọn núi. Đó là một trong những quan sát đẹp nhất của bộ phim: một giọng nói thoáng chốc thuộc về phong cảnh trước khi lại thuộc về người đã cất lên nó.
Trong những cảnh quay như thế này, bộ phim tài liệu biến địa lý thành không gian và không gian thành cảm xúc. Nó giúp người xem hiểu rằng cuộc sống ở vùng xa xôi không phải là cuộc sống trống rỗng. Nó tràn đầy âm thanh, kết cấu và những giao thoa xã hội mà thành phố hiện đại phần lớn đã quên mất cách nhận ra.
Uraman Takht: sự chia sẻ nhiệt, sự chia sẻ lao động
Uraman Takht vươn lên từ dãy Zagros như một ngai vàng được chạm khắc tinh xảo.
Những ngôi nhà ở đây được xây dựng theo từng bậc thang lùi dần, làm từ đá vôi xếp chồng khô, được neo giữ bằng dầm gỗ óc chó, được thiết kế để chuyển động nhẹ nhàng theo mặt đất thay vì chống lại nó một cách cứng nhắc. Chỉ riêng điều này thôi đã là một bài học về sự khiêm nhường trước địa hình. Nhưng trọng tâm của bộ phim không phải là kỹ thuật như một khái niệm trừu tượng mà là cách kiến trúc định hình cộng đồng.
Những con đường lát đá nối liền mọi hộ gia đình. Củi được khiêng bằng tay. Những khoảng sân thượng mở trở thành không gian tụ họp, nấu nướng và diễn ra các nghi lễ. Trong lễ hội mùa đông của Pir Shaliyar, những chiếc nồi đất khổng lồ chứa đầy thịt cừu và quả óc chó rừng được ninh chậm cùng nhau, mỗi gia đình đều đóng góp sức lao động chứ không phải nguyên liệu. Món ăn không thuộc về riêng một gia đình nào vì công sức thuộc về tất cả mọi người.
Đó là một ý tưởng xã hội sâu sắc được thể hiện rõ nét trong đời sống vật chất.
Không chỉ đơn thuần là chia sẻ, mà là cùng nhau kiến tạo. Không phải là bố thí, mà là cấu trúc tương hỗ. Một ngôi làng được hình thành thông qua lao động, hơi ấm, âm thanh và nghĩa vụ. Đây là những hình thức của sự sung túc mà cuộc sống hiện đại thường nhầm lẫn với sự bất tiện.
Abyaneh: ngôi làng đỏ nơi mưa làm cho những bức tường thêm vững chắc
Thoạt nhìn, Abyaneh dường như được vẽ lên sườn núi.
Màu sắc của nó đến từ oxit sắt trong đất sét và đá địa phương, với nồng độ cao đến mức từ một số góc độ nhất định, ngôi làng dường như không thể tách rời khỏi mặt đất bên dưới. Nhưng điều đáng chú ý không chỉ là vẻ bề ngoài của nó. Mà còn là cách nó hoạt động. Mưa làm cho những bức tường này cứng cáp hơn thay vì bị xói mòn. Mỗi cơn bão đều khiến ngôi làng trở nên vững chắc hơn.
Thật khó để không nhận ra ẩn dụ trong đó.
Bên trong, truyền thống vẫn tồn tại trong những chi tiết đặc trưng đến mức không thể là do hoài niệm tạo ra. Phụ nữ đội khăn trùm đầu hoa trắng và mặc váy nhiều lớp trong cuộc sống thường nhật, chứ không chỉ trong các lễ hội. Cửa gỗ vẫn có hai tay nắm riêng biệt tạo ra âm thanh khác nhau cho khách nam và nữ. Mùa hè, mái nhà trở thành nơi phơi khô mơ, nho, sung và hạt lựu để nuôi sống các gia đình trong suốt mùa đông.
Bộ phim tài liệu này đặc biệt hay ở những chi tiết nhỏ. Nó hiểu rằng văn hóa không chỉ được bảo tồn trong các nghi lễ. Nó hiện hữu trong những buổi sáng thứ Ba bình thường. Trong những gì người ta mặc ra chợ. Trong cách người ta cho đường vào trà. Trong vẻ đẹp giản dị của trái cây phơi khô dưới ánh mặt trời trên con đường núi cao.
Meymand và Makhunik: sống gần gũi với thiên nhiên.
Ở Meymand, những căn phòng được đục vào đá sa thạch vẫn được sử dụng theo mùa, không phải như những hiện vật bảo tàng mà là những ngôi nhà tổ tiên. Chăn được gấp gọn trên các gờ đá. Nồi niêu đặt trong những chỗ lõm của lò sưởi cũ. Trẻ em vẽ trên vách hang. Các gia đình trở về vào mùa đông và di chuyển qua những không gian được đục đẽo với sự chắc chắn được thừa hưởng từ tổ tiên: hốc này để đựng ngũ cốc, khe hở này để thông gió, bức tường này để sưởi ấm.
Bộ phim đủ khôn ngoan để không tô vẽ các hang động trở nên kỳ lạ. Nó cho thấy chúng như một nguồn trí tuệ sống động.
Ở Makhunik, trí tuệ ấy thể hiện dưới một hình thức khác. Ở đây, những ngôi nhà được xây dựng một phần dưới lòng đất, với những cánh cửa nhỏ xíu buộc bất cứ ai bước vào cũng phải cúi đầu. Lý do thực tế là để kiểm soát nhiệt độ và phòng thủ; còn hiệu ứng về mặt cảm xúc là sự khiêm nhường. Kiến trúc yêu cầu cơ thể phải nhận biết ngưỡng cửa. Bên trong, lò sưởi trung tâm chi phối mọi sự sắp xếp. Căn phòng quá nhỏ để có khoảng cách. Gia đình quây quần bên nhau trong tầm tay vì hình học không cho phép lựa chọn nào khác.
Bộ phim tài liệu mô tả văn hóa ẩm thực của Makhunik như một biểu hiện cực đoan của sự tự cung tự cấp, một hệ thống được thiết kế để cần càng ít càng tốt từ bên ngoài thung lũng. Nhưng nó không miêu tả điều này như sự thiếu thốn. Nó miêu tả nó như một triết lý về sự đủ đầy được tô điểm bằng vẻ đẹp.
Sự khác biệt đó rất quan trọng.
Những điều mà các ngôi làng này biết nhưng thế giới hiện đại lại lãng quên.
Ở cả bảy khu định cư, bài học tương tự đều xuất hiện dưới những hình thức khác nhau.
Không cộng đồng nào trong số này cố gắng thống trị vùng đất. Họ không san bằng những nơi khó khăn, không thay đổi hướng đi những nơi bất tiện, hay áp đặt một mạng lưới đường sá nơi đất đai không cho phép. Họ tìm hiểu đặc tính của các vật liệu địa phương. Họ quan sát gió, mặt trời, lượng mưa, độ dốc, nhiệt độ và chuyển động địa chấn. Họ xây dựng không phải để phô trương, mà để tồn tại lâu dài.
Đá núi lửa ở Kandovan có khả năng cách nhiệt. Đất sét giàu sắt ở Abyaneh cứng lại khi có mưa. Đá vôi ở Uraman hấp thụ sự chuyển động thông qua các khe nứt. Trần hang động tối màu do muội than ở Meymand giúp củng cố và điều chỉnh môi trường bên trong. Độ dốc của Masuleh không trở thành trở ngại mà là nguyên tắc tổ chức của toàn bộ khu định cư.
Đây không phải là sự khéo léo ngẫu nhiên. Đây là ký ức của nền văn minh.
Đó là điều xảy ra khi một dân tộc sinh sống ở một nơi đủ lâu để không chỉ hiểu được cách chịu đựng, mà còn biết cách biến sự chịu đựng trở nên duyên dáng.
Còn một bài học nữa: sự phụ thuộc lẫn nhau không phải là một yếu tố đạo đức ở những ngôi làng này. Đó chính là cấu trúc sinh tồn của chúng. Mái nhà là lối đi chung. Tường nhà giúp truyền nhiệt giữa các ngôi nhà. Các tuyến đường nước đưa người dân đi lại dễ dàng. Lao động được phân bổ vì không một hộ gia đình nào có thể tự mình xoay xở mọi việc trong điều kiện này.
Cuộc sống hiện đại thường hình dung sự kiên cường như là sự độc lập. Những ngôi làng này lại cho thấy điều ngược lại. Chính sự gắn kết toàn thể mới là điều trường tồn.
Thế giới không chỉ xoay quanh những gì tạo nên tin tức.
Đó có thể là lý do tại sao bộ phim tài liệu này lại gây được tiếng vang lớn với người xem. Nó mang lại sự khuây khỏa, đúng vậy, nhưng không phải là sự trốn tránh thực tại. Nó mang một ý nghĩa sâu sắc hơn.
Nó khôi phục lại sự cân đối.
Nó nhắc nhở người xem rằng một quốc gia không bao giờ cạn kiệt câu chuyện thường được kể về nó. Rằng dưới ngôn ngữ chính trị và xung đột, vẫn còn những nơi được định hình bởi thời gian trong nước, bởi nghề thủ công truyền thống, bởi những thỏa thuận sinh thái lâu đời, bởi hệ thống lương thực, bởi thời tiết, bởi tình thân, bởi những bức tường đã tồn tại qua nhiều thế kỷ.
Điều này cũng nhắc nhở chúng ta rằng "xa xôi" không chỉ là vấn đề về khoảng cách tính bằng dặm.
Chiến tranh có thể ở rất xa vì mối quan tâm gần nhất lúc này chính là ngọn lửa buổi tối.
Vì đường đi dài và tín hiệu yếu.
Bởi vì núi non chi phối ngày đêm mạnh mẽ hơn cả nhà nước.
Vì những việc cần làm trước khi mặt trời lặn quan trọng hơn những gì các nhà phân tích nói vào buổi trưa.
Vì gia đình vẫn phải phơi trái cây trên mái nhà, gánh nước từ suối, nấu canh, sửa tường, rửa chén bát, trông nom con cái.
Đây không phải là sự thiếu hiểu biết. Đây là vấn đề về quy mô.
Và quy mô thay đổi mọi thứ.
Từ góc nhìn của các hệ thống toàn cầu, những ngôi làng này có vẻ nằm ở vùng ngoại vi. Nhưng từ góc nhìn của cuộc sống, chúng lại vô cùng quan trọng. Chúng lưu giữ kiến thức về khí hậu, vật liệu, cộng đồng và khả năng thích nghi của con người mà phần còn lại của thế giới, theo nhiều cách, chỉ mới bắt đầu học lại.
Một sự thật ấm lòng, được khắc ghi trên đá.
Sau khi bộ phim kết thúc, điều còn đọng lại không chỉ là sự ngưỡng mộ về mặt hình ảnh, mà còn là lòng biết ơn.
Tôi rất biết ơn vì những nơi như vậy vẫn còn tồn tại.
Lòng biết ơn vì có người đã dành thời gian xem xét chúng một cách cẩn thận.
Lòng biết ơn bao trùm lên tất cả những câu chuyện đơn giản hóa, một Iran khác vẫn hiện hữu cho bất cứ ai sẵn lòng nhìn nhận nhiều hơn là chỉ những dòng tiêu đề.
Một Iran của những gian bếp trên núi và những ngưỡng cửa bằng đá.
Những giai điệu của hẻm núi và khói quả óc chó.
Về việc phơi trái cây trên mái nhà.
Hình ảnh những đứa trẻ chạy nhảy nơi mái nhà biến thành đường phố.
Những buồng hang động vẫn còn ấm áp từ những đám lửa mùa đông.
Những bức tường không sụp đổ khi trời mưa, mà càng thêm vững chắc.
Về những người vẫn còn đang nấu bữa tối trong vách đá tối nay.
Trong bức ảnh đó ẩn chứa điều gì đó vô cùng ấm lòng, và có lẽ cũng vô cùng cần thiết.
Bởi vì thế giới hiện đại đã trở nên quá quen thuộc với những sự đứt gãy đến nỗi sự liên tục đôi khi lại mang cảm giác kỳ diệu.
Nhưng nó đây rồi.
Không phải là không bị ảnh hưởng bởi lịch sử, mà là được định hình bởi lịch sử.
Không bị đóng băng trong thời gian, mà đang sống trọn vẹn từng khoảnh khắc.
Không phải nằm ngoài thế giới, mà nằm ngoài cách hiểu hạn hẹp về thế giới mà người ta thường hay dùng để miêu tả.
Vì vậy, những ngôi làng này không chỉ mang lại vẻ đẹp. Chúng còn mang lại sự điều chỉnh.
Họ nói với chúng ta rằng thế giới không chỉ toàn những điều khiến chúng ta lo sợ.
Đó cũng chính là điều trường tồn.
Đó là bàn tay đang sửa chữa bức tường.
Ấm đun nước trên than hồng.
Đứa trẻ trên lối đi trên mái nhà.
Cánh cửa cũ kỹ đã mòn nhẵn theo thời gian.
Bữa ăn chung.
Buổi tối tĩnh lặng.
Ngôi làng vẫn hòa quyện với ngọn núi.
Ngọn lửa lại bùng lên.
Xa rời những dòng tít trên báo chí, xa rời thành phố, xa rời khát vọng thay đổi liên tục của cuộc sống hiện đại, vẫn còn đó một Iran nơi cuộc sống vẫn tiếp diễn như đã từng diễn ra qua hàng trăm thế hệ.
Và ở những ngôi làng hẻo lánh ấy, thế giới vẫn ổn, theo nghĩa sâu sắc nhất.
Bình luận